Relatietherapie

Jullie besluiten om met mij, Conny Heuvelman, als coach en therapeut jullie relatie weer op het juiste spoor te krijgen. Of, als dat niet lukt, goed uit elkaar te gaan.

Ik begeleid jullie door de negatieve interactiepatronen te ontrafelen, jullie inzicht te geven hoe het zo gekomen is, en met jullie te oefenen om het in contact met elkaar voortaan anders te doen. Zodat het tussen jullie weer liever kan worden en jullie weer blij zijn met elkaar.

Hoe werkt het?

Redenen om naar mij te komen

• Je voelt je eenzaam in de relatie
• Jullie maken ruzie over kleine en/of grote dingen
• De BV gezin loopt goed maar de intimiteit tussen jullie is verdwenen
• Eén van jullie is verliefd geworden op een ander
• De één wil een open relatie, de ander niet
• De één wil kinderen, de ander niet
• Jullie zijn uit elkaar gegroeid
• Je voelt niet meer dat je van de ander houdt
• Je mist iets maar kan niet duiden wat

Mijn manier van werken

Mijn manier van werken is geënt op de Systeemtherapie, de EFT van Sue Johnson, de gedragstherapie van Alfons Vansteenwegen, de Transactionele Analyse, Imagotherapie, Contextueel Werken en ACT. Deze vormen bieden niet alleen gereedschap voor werken op het vlak van communicatie en interactie, maar ook voor werken op de laag eronder: oude overtuigingen en angsten en behoeften die maken dat je doet zoals je doet in de relatie.

Met ruim 20 jaar ervaring in het begeleiden van relaties kijk ik nergens meer van op.

Stellen die eerder elders in therapie zijn geweest, merken vaak snel het verschil.

Ik ben goed in mijn vinger op de zere plek leggen. En wat ik daarbij van jullie vraag is de bereidheid om samen de diepte in te gaan — daar waar het pijn doet, zodat het uiteindelijk niet meer in de weg zit in jullie relatie. Ik begeleid daar met liefde bij en vind het ook heel belangrijk dat jullie niet alleen inzicht krijgen maar ook praktische tools. Ik kom niet voor niets uit Rotterdam — niet lullen maar poetsen.

Vormen van begeleiding

Jullie kunnen kiezen voor reguliere of intensieve begeleiding.

Bij reguliere begeleiding duren de sessies ongeveer 75 minuten eens in de 2 à 3 weken, waarbij jullie voor thuis handvatten en/of opdrachten meekrijgen. Een traject duurt meestal zo’n 5 sessies. Vaak komen stellen daarna nog jaarlijks terug voor een opfrissessie — een APK, zogezegd.

Denken jullie dat jullie het op reguliere basis niet volhouden of onvoldoende de diepte zullen ingaan, dan kunnen jullie ook kiezen voor een intensiever traject. Zie daarvoor de pagina Relatie Intensive.

Benieuwd of ik bij jullie pas? Lees meer op de pagina Voor wie?

Goed uit elkaar

Soms is de conclusie dat jullie niet meer verder kunnen samen. Dat de relatie op is, dat het vertrouwen niet meer te herstellen is, of dat jullie te ver uit elkaar zijn gegroeid. Dat is een pijnlijke conclusie — maar ook een eerlijke.

Goed uit elkaar gaan is echter zelden vanzelfsprekend. Zeker niet als er kinderen zijn, een gedeeld huis, een lange geschiedenis. De emoties lopen hoog op. Er is verdriet, boosheid, soms opluchting — en dat alles door elkaar.

Ik begeleid jullie bij het proces van uit elkaar gaan op een manier die recht doet aan wat er was. Niet met als doel de relatie te redden — dat moment is voorbij — maar om het afscheid zo te doorlopen dat jullie er beiden mee verder kunnen. Met respect voor elkaar, voor de kinderen, voor de relatie die jullie hebben gehad.

Meer lezen over relaties?

Liefde & verliefdheid · Wat is een goede relatie? · Top 13 relatieproblemen · Hechtingsproblemen · Vreemdgaan

Relatie Intensive

De Relatie Intensive is een intensief traject relatiebegeleiding. Uitermate geschikt voor stellen die met volle aandacht en inzet binnen een korte tijdsspanne aan hun relatie willen werken. Ik was een van de eersten in Nederland die deze intensieve vorm van relatiebegeleiding aanbood, lang voordat het gemeengoed werd.

Vormen

Tweedaagse Relatie Intensive — vrijdagochtend tot en met zaterdagmiddag, vier sessies van twee uur gecombineerd met opdrachten vooraf en tussendoor en een Zoomgesprek een week later. Intensief en diepgaand.

Intensive + Vervolg — tweedaagse Intensive aangevuld met een extra dag twee of drie weken later, inclusief opdrachten en twee gesprekken via Zoom (een tussendoor, een afrondend). Voor stellen die na de Intensive de lijn willen doortrekken en de verandering sterker willen verankeren.

Eendaagse Relatie Intensive — twee sessies van twee uur, inclusief opdrachten. In principe te boeken als APK-dag voor stellen die al eerder een Intensive hebben gevolgd en voor stellen die bij mij in therapie zijn.

Hoe werkt de Tweedaagse Intensive?

Onderwerpen in de gesprekken

De thema’s die in de gesprekken aan de orde komen zijn jullie interactie, communicatie en hechting, het tonen van emoties, liefde en waardering naar elkaar, én het omgaan met conflicten, intimiteit en seksualiteit. En natuurlijk ook, als dat speelt, verstoord vertrouwen, onverwerkt verdriet, oude pijn en trauma’s.

Het werkt omdat…

Ik ben fan van deze manier van werken. Gewoonweg omdat er zo alle tijd en ruimte is en er van daaruit op een ontspannen manier gewerkt kan worden aan dat wat onder de oppervlakte ligt en jullie in de weg zit.

Ik ben een stevige therapeut met veel compassie en durf wel te stellen dat ik met mijn meer dan 20 jaar ervaring vaak succes heb waar andere therapeuten falen. Want met compassie werken op de onderlaag is mijn kracht. En zoals ik stellen in de kamer regelmatig hoor zeggen: wij weten wel hoe het moet maar we doen het niet. En dat klopt, want er ligt een hele wereld onder het gedrag dat je naar elkaar vertoont. En die wereld zichtbaar maken, doet goed.

Ook is deze aanpak geschikt voor mensen die liever geen emoties voelen en tonen; door de tijd en ruimte die er in de sessies is, blijkt het voelen en tonen van emoties minder moeilijk en eng dan van tevoren gedacht.

Meer over mijn manier van werken? Lees de pagina Voor wie →

Dit past bij jullie als…

• Jullie al lang met problemen in de relatie worstelen
• Jullie geen tijd hebben om iedere 14 dagen een afspraak te maken
• Het water jullie aan de lippen staat
• Jullie al eerder in relatietherapie zijn geweest
• Jullie graag een verdiepingsslag willen maken
• Jullie oud zeer op willen ruimen
• Jullie willen onderzoeken of jullie nog met elkaar verder willen

Hoe te beginnen?

Spreekt dit jullie aan, dan heb ik graag telefonisch contact met een van jullie om te horen wat jullie situatie is en te besluiten of deze geschikt is om op deze manier te werken. Indien dit positief uitvalt, zie ik jullie graag samen via Zoom voor een kennismaking.

Haarlem

Haarlem is een mooie stad met veel te zien. Op 10 tot 15 minuten afstand vind je Amsterdam aan de ene en Zandvoort en Bloemendaal aan Zee aan de andere kant. Er is in Haarlem en deze plaatsen volop keuze in B&B’s en hotels waar je kunt overnachten.

Goed uit elkaar gaan is echter zelden vanzelfsprekend. Zeker niet als er kinderen zijn, een gedeeld huis, een lange geschiedenis. De emoties lopen hoog op. Er is verdriet, boosheid, soms opluchting — en dat alles door elkaar.

Wat ik bied

Ik begeleid jullie bij het proces van uit elkaar gaan op een manier die recht doet aan wat er was. Niet met als doel de relatie te redden — dat moment is voorbij — maar om het afscheid zo te doorlopen dat jullie er beiden mee verder kunnen. Met respect voor elkaar, voor de kinderen, voor de relatie die jullie hebben gehad.

Dat betekent in de praktijk: ruimte maken voor wat er gezegd moet worden, ook wat moeilijk is. Afscheid nemen van de toekomst die er niet meer zal zijn. En, als er kinderen zijn, werken aan een werkbare verhouding als ouders — ook als je geen partners meer bent.

Voor wie?

Voor stellen die hebben besloten te stoppen en dat goed willen doen. Die niet in een vechtscheiding terecht willen komen. Die inzien dat hoe je uit elkaar gaat, bepaalt hoe je verder gaat — als individu, en als ouders.

Goed uit elkaar gaan is ook een keuze. Ik help jullie die keuze waar te maken.

Meer lezen over relaties?

Liefde & verliefdheid · Wat is een goede relatie? · Top 13 relatieproblemen · Hechtingsproblemen · Vreemdgaan

Moeilijke thema’s schrikken mij niet af

Ik ben gewend aan zware en gevoelige thema’s: vreemdgaan en gebroken vertrouwen, bindingsangst en hechtingsproblemen, seksualiteit en intimiteit. En ook: oude pijn en verlies die doorwerken in de relatie van nu.

Oude pijn

De een heeft het wat makkelijker gehad in het opgroeien dan de ander. In je rugzak kunnen zaken uit het verleden zitten die ook weer geraakt worden in de partnerrelatie. Dat is goed voor jullie beiden om te weten en te weten hoe daar mee om te gaan.

Deze oude pijn kan niet weg maar hóeft ook niet weg. Oude pijn hoort bij jou en heeft je mede gevormd tot de persoon die je nu bent, zij bepaalt mede je manier van zijn. Oude pijn vraagt respect en compassie van jezelf en van je partner.

Verlies en rouw

Iedereen lijdt verliezen en loopt krassen op in het leven. Deze verliezen en de pijn die dat met zich brengt, spelen door in de relatie. En rouw is niet altijd makkelijk om te delen, waardoor partners de verbinding met elkaar kwijt kunnen raken.

Ook in de partnerrelatie zelf gebeuren dingen die zeer doen en die niet goed worden uitgesproken en daarom niet worden geïntegreerd in het verhaal van jullie relatie. Ze komen zodoende in de weg te zitten van je verbonden te voelen.

Denk bijvoorbeeld aan dat het niet lukt om samen zwanger te worden, dat de een het vertrouwen van de ander heeft beschaamd, dat grote beloftes niet zijn nagekomen, een chronische ziekte, een kind met problemen, een ex die dominant aanwezig is.

Praten over dat wat je zeer heeft gedaan lucht op, zeker als je partner je hierin erkent en begrijpt. Dat creëert een gevoel van samen. Het delen en gehoord worden brengt de emotionele verbinding waarover in alle relatieboeken wordt gesproken.

Meer lezen over relaties?

Liefde & verliefdheid · Wat is een goede relatie? · Top 13 relatieproblemen · Hechtingsproblemen · Vreemdgaan

Verbinding en hechting

De essentie van een liefdesrelatie is dat je je verbonden voelt met de ander. Je hebt samen een veiligheid gecreëerd waarbinnen je je beiden kwetsbaar naar elkaar mag en kan opstellen.

Je verbonden voelen betekent dat je voelt dat je op de ander kunt vertrouwen, dat de ander zich emotioneel voor je openstelt en jij jezelf ook voor de ander, dat je met elkaar meeleeft, dat je voelt dat de ander je waardeert en nodig heeft.

En dat in dit samenzijn ruimte is voor zowel positieve als negatieve gevoelens. Jullie gaan de relatie met elkaar aan — in goede en slechte tijden. Je verbinden en hiermee aan elkaar hechten geeft diepte aan de relatie en dat geeft weer meer verbinding en hechting.

Intimiteit en seksualiteit

Je met elkaar verbonden voelen geeft een gevoel van intimiteit. Dit kan zowel op lichamelijk, emotioneel als spiritueel vlak. Het gaat erom dat je aanrakingen, gevoelens en ideeën met elkaar deelt die je niet met andere mensen om je heen deelt.

Als het jullie niet lukt om intiem te zijn binnen de relatie dan blijft of wordt de relatie oppervlakkig en groeien jullie uit elkaar.

Intimiteit en seksualiteit zijn niet gelijk aan elkaar. Meestal — maar dat geldt natuurlijk niet voor ieder stel — is seks voor de man de ultieme manier om zich door zijn vrouw geliefd te voelen. Seks bevestigt de man in zijn man-zijn en is daarmee het grootste cadeau dat je als vrouw aan je man kunt geven: jezelf.

Voor een man zorgt seks voor verbinding en vertrouwen. Voor een vrouw daarentegen is seks het sluitstuk als het vertrouwen en de verbinding op orde zijn, als zij zich in emotioneel opzicht geliefd voelt door haar man. Dan kan zij zich ook lichamelijk voor hem openstellen en hem letterlijk binnen laten.

Dit verschil in idee en beleving overwinnen is één van de grote uitdagingen in een liefdesrelatie. Ook hier gaat het over dit kunnen delen met elkaar en samen op dat pad een weg zoeken. Als dit lukt zal de relatie voor beiden vervullend zijn en als intiem ervaren worden.

Verwachtingen en dromen

Mensen hebben verwachtingen, wensen en dromen voordat ze in een relatie stappen. Ze nemen dit alles mee in de relatie en maken, als daar ruimte voor is, ook gezamenlijke dromen van. Zoals samen rijk worden of drie kinderen krijgen of de hele wereld zien of een prachtige carrière ontwikkelen. Binnen een veilig gehechte relatie kunnen partners op een beschermde manier werken aan hun verlangens en dromen.

Als er in een relatie geen gedeelde verlangens en dromen zijn is er weinig om naartoe te werken. Samen dromen en verlangen, voor jezelf en voor jullie beiden, is nodig om de relatie een doel en richting te geven en het samenzijn te verdiepen.

Mensen hebben het nodig om zich te ontwikkelen en te groeien. Als er geen verdieping in de relatie is, wordt deze tot een vriendschappelijke of zakelijke verbinding en ontstaat er na verloop van tijd bij één van de partners — of beiden — een gemis. Dus help elkaar ontwikkelen en groeien. Droom samen.

De relatie

Naargelang een relatie langer duurt, ervaren partners het belang van wat ze samen delen aan bittere en zoete herinneringen steeds sterker. Ze ontlenen veel houvast aan de relatie en het gezamenlijke verleden, en soms in mindere mate aan het persoonlijke welbevinden.

Zo ontstaat naast de twee partners nog een derde partner: de relatie zelf. Die haar eigen eisen stelt en een eigen dynamiek kent. Die, lijkt het wel, een eigen leven gaat leiden.

De negen domeinen

Hoe weet je nu of je een vruchtbare, plezierige relatie hebt of niet? Buiten dat je het meestal gevoelsmatig wel weet, kun je ook je relatie uiteenrafelen naar een aantal domeinen en alleen of samen met je partner kijken naar hoe jullie dat doen en of je daar tevreden mee bent.

Het zijn de kanten die aan elke relatie zitten en die we altijd tegenkomen in onze omgang met die ander. Op straffe van het foutlopen van je relatie, moeten jij en je partner binnen elk domein een evenwicht vinden. Niet alleen nu, maar telkens opnieuw, de hele relatie lang.

1. Communicatie en interactie

Elke relatie is omgaan met elkaar en met elkaar communiceren, op alle mogelijke manieren. Dit is het eerste domein waarbinnen je problemen ervaart wanneer het moeilijk gaat in de relatie.

In een vruchtbare, plezierige relatie gaan partners open met elkaar om en kunnen ze elkaar de ruimte geven. Ze kunnen goed met de ander praten en naar elkaar luisteren. Ze hebben de taken in de relatie evenwichtig verdeeld, kunnen afspraken met elkaar maken en zich daar dan aan houden.

Partners hebben geleerd duidelijk te zijn in wat ze willen en zich niet te laten meeslepen door de ander als ze dat niet willen. Ze weten dat hoe duidelijker ze zelf zijn, des te minder ruis er in de relatie ontstaat en de kans op frustratie afneemt. Ruzies zijn er maar ontaarden zelden.

2. Veiligheid en geborgenheid

Een relatie zonder veiligheid is geen relatie. Veiligheid, kunnen schuilen bij de ander, is een van de drie grondmotieven om een relatie aan te gaan.

In een vruchtbare, plezierige relatie weten partners dat ze kunnen schuilen bij de ander als ze het zwaar hebben. Partners voelen zich veilig en geborgen bij elkaar en durven zich kwetsbaar op te stellen. Fouten maken mag, evenals uit de bocht vliegen en anders doen dan normaal. Partners zijn niet bang dat de ander hen dat nog jaren achterna draagt.

3. Zorgen voor elkaar en onbaatzuchtigheid

Kenmerkend voor elke relatie is dat je de lasten deelt en er voor elkaar bent. Als het slecht gaat in de relatie, ervaar je op dit vlak vaak dat de ander er niet voor je is.

In een vruchtbare en plezierige relatie nemen partners de verantwoordelijkheid, elk op een eigen manier, voor het verwerven van voedsel en inkomen. Elk durft ziek te zijn want weet dat de ander hem of haar daarvoor de ruimte geeft. Elk doet ook iets voor de ander en de relatie, ook als hij of zij daar eigenlijk geen zin in heeft. Beiden weten dat een relatie geven en nemen is.

4. Intimiteit en seksualiteit

Een relatie zonder seksualiteit en intimiteit heeft geen richting en doel. Als het slecht gaat in de relatie, merk je het direct aan de intimiteit.

In een vruchtbare en plezierige relatie voelen de partners zich in hun intimiteit en seksualiteit op hun gemak. Ze krijgen daarin wat ze nodig hebben — knuffels, een gesprek, een luisterend oor, warmte, seks — en kunnen daarin ook geven wat de ander nodig heeft.

Intimiteit — het samenzijn met de ander om het samenzijn zelf — zien ze als de kern van de relatie. In deze intimiteit durven de partners zichzelf te zijn en de ruimte in te nemen die ze nodig hebben.

5. Verbinding en hechting

Een relatie moet je áangaan. Wanneer partners zich niet kunnen of willen binden, geeft dat onzekerheid en stress in de relatie.

In een plezierige relatie voelen partners zich met elkaar verbonden, ze hebben het gevoel dat ze bij elkaar horen en willen dat dit zo blijft, ook al zitten ze anders in elkaar. Ze weten dat elk conflict wat je samen overwint, de hechting verdiept. Ze zijn daarom niet bang conflicten aan te gaan en uit te knokken.

6. Macht en autonomie

In elk gesprek en elke omgang tussen personen wordt telkens opnieuw de pikorde vastgesteld: wie is hier de baas en wie niet. In elke relatie, ook een persoonlijke, speelt de verdeling van de macht een wezenlijke rol.

In een vruchtbare, plezierige relatie zijn de partners het erover eens dat je allebei hebt te geven en te nemen. Ze respecteren elkaars privéruimte en autonomie, en geven de ander voldoende ruimte om zichzelf te ontplooien. Want ze weten dat een relatie waarin de macht op starre wijze is verdeeld, op termijn gedoemd is te mislukken.

7. Onze dromen

Een relatie zonder dromen en verlangens is doods. Het gaat er niet om veel te dromen, het gaat erom dat je het leven weet te leven, gezamenlijk en elk apart.

In een vruchtbare, plezierige relatie hebben beide partners dromen en verlangens en streven ze ernaar hun leven samen en apart volgens deze dromen vorm te geven. Ze beseffen dat wanneer je geen dromen meer hebt, de relatie doods en star wordt.

8. Het onderhouden van de relatie

Het zou mooi zijn als binnen de relatie alles spontaan, als vanzelf gaat. Maar dat is niet zo. Want een relatie is een construct, iets wat je maakt en onderhoud nodig heeft. Liefde is een werkwoord.

In een vruchtbare en plezierige relatie weten de partners dat een relatie niet zonder onderhoud kan en gaan dat ook aan. De een pleziert geregeld de ander, en omgekeerd. Beiden beseffen dat een relatie fases kent die elk een thema in zich bergen — zoals settelen, voortplanten, samen oud worden — en dat deze fases vorm geven hard werken is.

9. Liefde voor elkaar

Zonder liefde voor elkaar — hoe je liefde ook definieert — kan geen enkele relatie. Het is tegelijk datgene waar je een relatie op bouwt én wat het oplevert.

In een vruchtbare en plezierige relatie weten partners dat ze van elkaar houden en twijfelen daar maar zelden aan. Ze weten ook dat als ze eens een tijdje niet van elkaar houden, het daarmee uiteindelijk wel weer goed komt. Ze accepteren gevoelens van haat, afgunst, afwijzing en boosheid als onderdeel van de liefde voor de ander.

Ze weten dat uiteindelijk het eigen welbevinden voor een groot deel afhangt van de kwaliteit van de relatie, en niet omgekeerd.

Evenwicht en geven en nemen

Als tussen jou en je partner op veel punten evenwicht is en redelijke overeenstemming bestaat, kun je ervan uitgaan dat jullie plezier hebben in de relatie en dat ze bestendig is.

Wanneer jullie op veel punten verschillen tegenkomen, is dit een indicatie dat het zinnig is hierover te praten en uit te zoeken of en hoe jullie hiermee anders om kunnen of willen gaan. Soms helpt het om dit samen met een therapeut door te werken.

1. De zwijgende man

De man van veertig-vijftig die niet op emotioneel niveau kan, durft of wil praten met zijn partner. De vrouw vond het vroeger intrigerend (diepe waters hebben diepe gronden). Nu, na jaren gedogen, wil ze dit niet meer en moet die man mee in de stroom van wat tegenwoordig gebruikelijk is: praten over je diepste emoties.

2. We hebben elkaar niets meer te zeggen

Het stel rond de vijfenveertig-vijftig dat, nu de kinderen groter of uit huis zijn, ontdekt dat ze elkaar weinig meer te vertellen hebben. De relatie lijdt daaronder. De liefde is er ergens nog wel, maar beide partners aarzelen en twijfelen hoe die een vorm te geven waar ze wat mee kunnen.

3. De partner die vreemdgaat

Het stel waarbij een partner vreemdgaat. Meestal zijn er onderliggende problemen. De vragen zijn dan: hoe zit dit in elkaar, waar komt het vandaan, en wat willen we ermee? Kunnen we een frisse start maken of is het vertrouwen zodanig geschaad dat dit het einde van de relatie betekent?

4. De vriendschapsrelatie

De relatie die eigenlijk vanaf het begin een vermomde vriendschapsrelatie is geweest maar waarvan de partners dit nooit hebben durven toegeven. Nu, jaren later, wordt zelfs de schijn van een liefdesrelatie niet meer opgehouden en worstelen ze met de vraag hoe verder, wat nu?

5. De relatie met sleur

De relatie waar de seks uit is verdwenen en waarin de intimiteit routine is geworden. Partners houden nog van elkaar maar het nieuwe is er al even af. De vraag: hoe geven we onze relatie een nieuwe draai?

6. Het stel dat alles wil

Het stel dat niet snapt dat je niet alles tegelijk kunt: drie kinderen opvoeden, elk een mooie carrière najagen, uitgebreid verbouwen, een rijk sociaal leven leiden én een rustige, liefdevolle relatie onderhouden.

7. Het jonge paar dat graag leuke dingen doet

Het jonge stel dat altijd dacht dat relaties er vooral zijn om samen leuke dingen te doen. En dan raakt bij de komst van het eerste kind alles in de war. Totale verwarring; op geen enkele manier voorbereid op wat gezinsvorming betekent. Willen ze eigenlijk wel een gezin? En denken ze daar dan hetzelfde over?

8. De jonge man die zich niet gezien voelt

De jonge man (soms de vrouw) die zich eerst zo gezien voelde in de relatie maar na de geboorte van het eerste kind de aandacht van zijn partner mist. Hij voelt zich eenzaam en verraden en vlucht in werk of vreemdgaan — of zoekt iemand die hem wel geeft wat hij mist. Heeft deze relatie nog toekomst?

9. De vrouw van midden dertig met kinderwens

De vrouw die eerst geen kinderen wilde maar nu, tot haar eigen verbazing, nesteldrang voelt. Haar partner past daar niet goed in — hij is immers geen gezinsman — maar ze gaat hier met de ogen dicht aan voorbij en maakt er het beste van. Totdat de firma gezin steeds stroever gaat lopen. Hoe nu verder?

10. De man die ‘s zondags het vlees snijdt

De relatie waarin (meestal) de man zo hard werkt en weinig thuis is dat de ander teleurgesteld afhaakt. Afstand en bitterheid sluipen erin — maar de relatie wordt zelden ontbonden want materieel hebben beiden het te goed. De bezoeken aan de relatietherapeut, als die er al aan te pas komt, zijn er vooral op gericht dat de therapeut de zondaar tot de orde roept.

11. De partner die stiekem niet meer van de ander houdt

Het stel waarbij een partner stiekem al jaren niet meer van de ander houdt maar dit nooit openlijk heeft durven bekennen. Naarmate dit langer duurt, wordt het ook moeilijker om te erkennen; het juiste moment komt nooit. Tot de bom barst.

12. De vechtrelatie

Partners die gewend zijn met elkaar te vechten en alles negatief te labelen. Veel onbegrip en afkeuring, soms ook tikken. Het vermogen om het achterliggende verdriet te delen is minimaal aanwezig. Bij sommige vechtrelaties wordt dit vechten afgewisseld met periodes van rust of plezier in elkaar. Kan dit ook anders?

13. De intimiteit en seksualiteit zijn weg

Het stel met problemen rondom intimiteit en seksualiteit. Vaak lossen ze zich ‘vanzelf’ op als partners erover praten — maar vaak ook niet en worden ze diep weggestopt of zijn het juist punten waaromheen er veel wordt geruzied. Een gebrek aan intimiteit is meestal een indicatie dat de relatie op een dieper niveau verstoord is.

Binding en hechting zijn bepalend

In liefdesrelaties is de mate waarin partners zich kunnen binden en hechten en dat dan vervolgens ook vormgeven, wellicht datgene wat een relatie maakt of breekt. Als één van de partners dat maar moeilijk kan, heb je grote kans dat de relatie vroeger of later in zwaar weer raakt. Hebben beide partners er moeite mee, dan is er meestal geen stabiele relatie en heeft die op langere termijn een kleinere kans van slagen.

Je binden betekent dat je een relatie met een ander aangaat waarbinnen wederzijds ruimte is voor positieve en negatieve gevoelens en gedrag; de relatie spat niet uit elkaar als het even te heftig wordt.

Je hechten gaat verder; je stelt je kwetsbaarder op en de relatie krijgt meer diepte. Een goed gehechte relatie is er een waarbij de partners door dik en dun voor elkaar gaan, die vanzelfsprekend is en alles overleeft. De voorwaardelijkheid is uit de relatie verdwenen: het is zoals het is, en dat is oké.

Hoe je je hechtingsstijl ontwikkelt

De meesten van ons lukt het aardig om zich te hechten maar ongeveer 30% heeft last van lichte of zware hechtingsproblemen.

In de kern is meestal de band die je vroeger met je ouders had hierin bepalend geweest. Als die band oké was: geen hechtingsproblemen. Wanneer dit echter niet zo was en je ouders er bijvoorbeeld nauwelijks voor je waren, kun je wantrouwen of angst voor diepgaande relaties en intimiteit binnen relaties hebben ontwikkeld.

Ouders zijn naast verzorger ook rolmodel voor hun kinderen. Kinderen kijken naar hun ouders hoe die omgaan met hun partner en hoe ze hun relaties vormgeven. Ouders doen de kinderen voor hoe om te gaan met anderen, hoe zich te hechten.

Deze extra laag in de opvoeding heeft een grote impact. Zo zal een kind dat vaak geslagen wordt niet alleen de (emotionele) pijn ervaren van het geslagen worden maar ook leren dat het normaal is om kinderen te slaan, want dat is wat hij ervoer én zijn ouders zag doen. Evenzo geldt dit voor afstandelijkheid of boosheid in de relatie tussen ouder en kind.

Er zijn natuurlijk meer invloeden die de ontwikkeling van kind tot volwassene kleuren. Ze zijn niet allesbepalend maar kunnen wel degelijk grote impact hebben. Denk bijvoorbeeld aan pesten op school, armoede, aanranding, overvallen worden of maandenlang in een ziekenhuis moeten liggen. Of een dominante broer hebben waar niet tegen opgetreden wordt. En vergeet je aanleg niet: ben je van nature meer angstig of op jezelf gericht dan gemiddeld, of ben je een beetje autistisch van aard — alles werkt door in hoe je relaties vormgeeft.

Negatieve hechtingsstijlen

Binnen de ontwikkelingspsychologie onderscheid je een drietal negatieve hechtingsstijlen: de angstige, de vermijdende en de gedesoëriënteerde hechtingsstijl.

Angstige hechtingsstijl

Mensen met een angstige hechtingsstijl zijn bang door hun partner te worden verlaten. Ze zijn daarom steeds alert op wat de ander doet, stellen zich afhankelijk op en vertonen vaak ook claimgedrag. Ze kunnen erg emotioneel reageren op fysieke en emotionele afstand.

De onderlaag hierbij is een diepgevoeld verlangen naar liefde, onvoorwaardelijke liefde, die ze in de kindertijd te weinig hebben gevoeld. In hun kindertijd reageerden de ouders niet adequaat op de behoeften van het kind. Ze waren daarentegen vooral gericht op vervulling van de eigen behoeften.

Als het kind bijvoorbeeld moe was en wilde hangen, moest het knuffelen met moeder. Wanneer het kind contact zocht met vader om te praten, had die geen tijd. Dit gaf onzekerheid en angst om het verkeerde te doen, er ontstond voorwaardelijkheid in de ouder-kindrelatie.

Vermijdende hechtingsstijl

Mensen met een vermijdende hechtingsstijl gaan vaak pas op latere leeftijd langdurende relaties aan. Ze hebben binnen de relatie moeite met het tonen en ontvangen van affectie en liefde, en reageren vaak afstandelijk wanneer de partner toenadering en intimiteit zoekt.

In hun kindertijd reageerden de ouders niet of negatief op de behoeften van het kind. Als het kind bijvoorbeeld honger had en daarom begon te huilen, werden de ouders boos en moest het stil zijn.

Bij deze opvoedingsstijl is weinig sprake van liefde en affectie. Daardoor is het kind verbitterd geraakt en heeft het wantrouwen naar volwassenen en liefdevolle relaties ontwikkeld: niets is wat het lijkt en overal dreigt gevaar.

Gedesoriënteerde hechtingsstijl

Deze hechtingsstijl heeft kenmerken van zowel de angstige als de vermijdende hechtingsstijl. Partners met een gedesoriënteerde hechtingsstijl zoeken vaak enerzijds de symbiose met de partner en zijn dan ook jaloers en bezitterig, anderzijds kunnen ze zich ook sterk afzetten.

Geregeld ook wordt een relatie gezocht met een partner die sterk lijkt op een van de ouders en die kampt met dezelfde problemen als bijvoorbeeld drinken, drugsgebruik, slaan, promiscuïteit of seksueel misbruik.

Deze partners hebben in hun kindertijd ervaren dat kinderen er niet toe doen en dat opgroeien onveilig is. Kinderen ontwikkelen deze hechtingsstijl in gezinnen waar er sprake is van ernstige problematiek zoals mishandeling, drugs- of alcoholgebruik, zware armoede of incest.

Het kind durft niet te vertrouwen op de ouders en reageert hierop door zich afwisselend vast te klampen dan wel afstand te nemen, meegaan of verzet te plegen. Een tussenweg is er niet, de balans is weg.

Wat te leren

Een negatieve hechtingsstijl betekent niet dat je voor de rest van je leven daar vast aan zit. Je kunt er in je eentje aan werken of — meestal effectiever — samen met een therapeut. Het begint er in ieder geval mee dat je openlijk erkent dat je problemen hebt op dat vlak.

Bij een angstige hechtingsstijl

Realiseer je dat je partner niet de enige is die liefde en zorg kan geven. Je kunt dat ook uit vriendschappen halen én je kunt leren genieten van op jezelf zijn. Onderneem geregeld activiteiten zonder je partner en bouw een eigen leven op naast je relatie. Leer af om steeds om bevestiging te vragen. Ga uit van de liefde van je partner voor jou en betrek zijn gedrag niet steeds op jezelf.

Bij een vermijdende hechtingsstijl

Realiseer je dat ieder mens liefde nodig heeft. Dit geldt ook voor jou, ook al voel je dit niet zo of wil je dit niet erkennen. Breng op een actieve manier meer tijd met je partner door. Ga samen uit eten of naar de film, en ontwikkel diepte in de relatie. Leer ook je kwetsbaar op te stellen en je emoties te uiten. Het is fijn om te ervaren en voelen dat je partner van je blijft houden, ook als je je minder mooie kanten laat zien of je twijfels en zorgen uit.

Bij een gedesoriënteerde hechtingsstijl

Veel mensen met een gedesoriënteerde hechtingsstijl zoeken foute partners en eindigen in een ongezonde relatie. Wil je veranderen? Dat gaat niet binnen een ongezonde relatie. Sta open voor meer stabiele relaties. Ook al voelen die in het begin misschien wat saai en onwennig, toch zul je na verloop van tijd merken dat je meer rust ervaart en liefde krijgt. Zeker voor deze categorie geldt: zoek hulp en dwing jezelf het anders te doen dan je ouders. Uiteindelijk werkt dit ook helend voor jezelf.

Combinaties van hechtingsstijlen

Wanneer een van de partners in een relatie een negatieve hechtingsstijl heeft maar de ander niet, is daar wel wat op te vinden op voorwaarde dat partners zich bewust zijn van ieders hechtingsstijl.

Bijzonder is dat partners met een angstige hechtingsstijl vaak vallen voor partners met een vermijdende hechtingsstijl en andersom. Op een onbewust niveau herkennen ze delen van die hechtingspatronen bij de ander en dat geeft een gevoel van vertrouwdheid. Het lastige is wel dat die twee hechtingsstijlen elkaar kunnen versterken waardoor een patroon van aantrekken en afstoten ontstaat dat bijzonder naar kan uitpakken.

Een andere bekende combinatie is die van twee partners die allebei een gedesoriënteerde hechtingsstijl hebben. Ook voor hen geldt dat die hechtingsstijl van de ander vertrouwd aanvoelt en daarom een partnerschap gauw gesloten is. De combinatie is echter behoorlijk vermoeiend en instabiel, ook op langere termijn.

Wat er gebeurt

Hij gaat vreemd of is vreemdgegaan. Een nacht of vaker, dronken of nuchter, verleid of als verleider, verliefd of puur seksueel. En dan komt het uit.

De standaardreactie: zij is verdrietig en woedend tegelijk. Ze voelt zich lelijk, niet begeerd, verlaten. Alle lieve woorden, tedere gebaren en aanrakingen zijn in één klap bezoedeld. Ze stelt hem verantwoordelijk voor de misère en wil scheiden.

Hij voelt zich schuldig maar kan niet goed uitleggen waaróm hij is vreemdgegaan. Het is gewoon gebeurd. Hij bagatelliseert het. Achter dat gemompelde excuus zit meestal wel degelijk diepe spijt — maar hij is geen meester in het verwoorden van emoties.

Voor haar is dat weer olie op het vuur. Opnieuw, en nu zelfs des te meer, voelt ze zich gekrenkt en niet gezien.

Het verhaal achter het vreemdgaan

Mannen lopen hun pik achterna — daar zit veel waars in. Maar het is maar een deel van het verhaal. De meeste mannen (en vrouwen) die vreemdgaan ervaren een gemis of probleem in de relatie en/of zitten met zichzelf in de knoop.

Ze voelen zich onvoldoende gewaardeerd, missen een maatje, zijn ontevreden over hoe de relatie is ingericht. Of ze worstelen met de levensfase waarin ze zitten: midlifecrisis, fysieke aftakeling, een baan die niet bevalt. Soms ook benauwt de relatie: al twintig jaar op de teller en nog twintig jaar te gaan.

Het lastige aan mannen is dat ze vaak zo beroerd zijn in het verwoorden van hun gevoelens. De man ervaart een gemis of probleem, probeert voor zichzelf duidelijk te krijgen hoe en wat en verwoordt het kort en klunzig, voelt zich vervolgens niet gehoord door zijn partner — en zoekt dan andere wegen. Hij lost zijn problemen op een mannelijke manier op.

Pseudo-oplossingen die niet werken

Partners kiezen nogal eens een pseudo-oplossing: de man neemt alle schuld op zich en weet voortaan zijn plek; de vrouw neemt alle schuld op zich en vergoelijkt zijn gedrag; twee gefrustreerde, soms verbitterde kampen die elkaar het leven zuur maken; het vreemdgaan wordt doodgezwegen, gebagatelliseerd, of juist extra groot gemaakt. Kenmerkend aan deze pseudo-oplossingen is dat de onderliggende problemen niet echt worden aangepakt.

Wat wel werkt

Vreemdgaan is meestal een signaal dat er problemen in de relatie spelen die niet of maar moeilijk bespreekbaar zijn. De taak voor beide partners — met of zonder hulp van de relatietherapeut — is die onderliggende problemen op tafel te krijgen en er oplossingen bij te zoeken.

Zij zal, als de boosheid wat gezakt is, moeten afzien van het uiten van haar boosheid en moeten accepteren dat ze, hoe minimaal ook, een aandeel heeft in het ontstaan van de problemen. Hij zal in zichzelf moeten graven naar wat hem dwarszit en durven uitspreken wat hij nodig heeft.

Natuurlijk bestaat ook de mogelijkheid dat na het voeren van deze gesprekken de partners besluiten uit elkaar te gaan. Maar dat is dan meestal met een beter begrip van wat hen scheidt en met minder kans op spijt of rancune achteraf.

Geschaad vertrouwen

Ik stel het in de paragrafen hierboven zo makkelijk voor: zij moet alle boosheid inslikken en mede bespreekbaar maken waarover het dient te gaan, namelijk, de onderliggende problemen.

Dat is natuurlijk op dat moment hét grote struikelblok: haar gekwetstheid en het geschade vertrouwen en haar natuurlijk verlangen daarin gezien te worden en daarvoor genoegdoening te krijgen. Dit is het meest lastige en delicate stuk in het repareren van de relatie: geschaad vertrouwen vraagt tijd. Soms heel veel tijd en innerlijke strijd.

Elkaar opnieuw vinden

Als het stof is gaan liggen, is het verstandig officieel een punt te zetten achter wat geweest is. Dan kan de rust terugkeren en is er opnieuw ruimte voor plezier. Daarbij de afspraak: het vreemdgaan wordt bij toekomstige ruzies niet telkens naar voren gehaald als bewijs van hoe slecht de vreemdgaander wel niet is.

Wat de seksualiteit betreft: goedmaken betekent niet dat de seks meteen weer als vanouds op het programma staat. Het is aan de vrouw hierin het tempo te bepalen. Vrouwen schénken intimiteit — ze geven het zelden op commando. De sleutel is rust, rust, rust — en wachten op je partner.

Vreemdgaan wordt wel vergeven maar zelden vergeten. Dat hoeft ook niet. Elke relatie kent zijn krassen — dat hoort erbij.

Mensen raken

Het geeft me veel energie wanneer mensen met hulp van mij verder komen en/of zichzelf kunnen helen. Dat ik een stukje met iemand op haar of zijn levenspad mag meelopen raakt en boeit me.

Dat ik mannen en vrouwen emotioneel kan bereiken. Dat ik ze kan helpen tot rust te komen en bij zichzelf te blijven. Dat ik ze kan leren zich beter te verbinden met de ander.

Hoe relatietherapie mijn vak werd

Relatietherapie is voor mij geen vak dat ik heb gekozen — het is een vak dat mij heeft gekozen.

Ik groeide op in een gezin waar de relatie tussen mijn ouders niet de beste was. Ik wilde het anders doen, beter doen. Dat lukte niet meteen — ook ik heb mijn eigen krassen opgelopen. Maar juist die ervaring, die pijn, heeft me gemaakt tot de therapeut die ik nu ben. Ik weet van binnenuit hoe het voelt om vast te zitten in een relatie. En ik weet hoe het voelt om er weer uit te komen.

Verliezen en genieten

Ik weet hoe het is om te genieten maar ook hoe het is om te verliezen, om vast te zitten in jezelf en je relatie. Ik weet hoe het is om uit elkaar te gaan, te treuren en je eenzaam te voelen. Ik weet hoe het is om te worstelen met een depressie.

Ik ben lang bezig geweest mijn eigen weg te vinden. Soms had ik het idee dat ik niet op, maar juist naast de weg liep. Totdat ik besefte dat ik altijd maar op zoek was en bezig met willen veranderen. Vanaf dat moment heb ik me ontwikkeld tot een sterke vrouw die veel kracht en rust in zichzelf vindt en zelfstandig haar weg weet te bepalen.

Manier van werken

Ik ben open, direct en niet zweverig maar ook een echte vrouw: goed in het uiteenrafelen van interactiepatronen en relaties, en die dan opnieuw vormgeven. Ik heb een hoog EQ, ben zeer sensitief, en werk op een dynamische, invoelende wijze.

En natuurlijk heb je na twintig jaar succesvol werken en duizenden vlieguren als relatietherapeut wel enige ervaring opgebouwd (dit is een understatement). Ik ben een vakvrouw en daar ben ik trots op. Ik ben gewend aan diepte en moeilijke thema's in relatietherapie; daarom komen mensen bij mij.

Achtergrond

Ik heb mijn achtergrond in de gezondheidszorg en psychiatrie, de HRM-wereld, het onderwijs, en de trainings- en coachingswereld. Ook heb ik de HBO-studie Maatschappelijk Werk afgerond. Counselen en het geven van therapie leerde ik bij de Academie voor Menswetenschappen en Phoenix Opleidingen. Ik volgde meerdere post-HBO opleidingen in onder meer Systemisch Werken en Relatietherapie (waaronder EFT gerelateerd).

Benieuwd of ik de juiste therapeut voor jullie ben? Lees meer op de pagina Voor wie?

Ook actief op andere domeinen

Bureau IDEE is actief op meerdere domeinen. Naast relatieherstel ouder en kind begeleidt mijn partner Peter Spelbos mensen bij agressieregulatie, existentiële vraagstukken en hoogbegaafdheid.

Relatieherstel ↗  ·  Agressieregulatie ↗  ·  Hoogbegaafdheid ↗  ·  Existentiële therapie ↗